Zielona Iskra – przyszłość energii i natury
Projekt dofinansowany przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu
z Regionalnego Programu Priorytetowego Edukacja Ekologiczna 2026
(Umowa Dotacji Nr DW26056/EE-zaj.poza centr. )
Projekt obejmuje zajęcia terenowe dla dzieci, młodzieży i osób dorosłych z terenu województwa kujawsko-pomorskiego. Zajęcia dotyczą w szczególności transformacji energetycznej i kogeneracji, ochrony przyrody, wód i bioróżnorodności. Zajęcia prowadzone będą w ogólnodostępnych miejscach tj. parki, tereny zielone wokół szkół, pobliskie zbiorniki wodne, park krajobrazowy czy zakład utylizacji odpadów, wykorzystujący instalację do odzysku biogazu. Prowadzenie zajęć w terenie rozbudza ciekawość poznawczą, pozwala na zdobywanie wiedzy w sposób praktyczny i lepsze zrozumienie tematyki poruszanej na zajęciach.
Celami przedsięwzięcia są:
1. Podniesienie poziomu świadomości na temat ochrony przyrody i bioróżnorodności.
2. Podniesienie świadomości na temat istoty ochrony wód.
3. Uświadomienie wpływu zanieczyszczeń powietrza na środowisko.
4. Uświadomienie potrzeby ograniczenia działalności człowieka negatywnie wpływającej na środowisko.
5. Podniesienie poziomu świadomości dotyczącej wykorzystania energii odnawialnej.
6. Uświadomienie potrzeby transformacji energetycznej i kogeneracji.
7. Poszerzenie wiedzy na temat gospodarki odpadami.
8. Rozwijanie zainteresowań biologicznych, przyrodniczych i ekologicznych.
9. Upowszechnianie wiedzy na temat transformacji energetycznej i kogeneracji.
Zajęcia prowadzone w ramach projektu:
2-godzinne zajęcia terenowe dotyczące transformacji energetycznej
„Transformacja energetyczna – wybór czy konieczność” – zajęcia dla uczniów szkół podstawowych, klas IV-VIII, prowadzone na terenach zielonych wokół szkoły. Ich celem jest poznanie podstawowych pojęć związanych z przemianą energetyczną oraz źródeł energii odnawialnej, które mogą być wykorzystywane w szkole. Wykonywanie przez uczniów prostych doświadczeń i eksperymentów, daje możliwość zaciekawienia omawianymi zagadnieniami, wpływa na ich zaangażowanie i podnosi atrakcyjność zajęć. Poruszana tematyka wpisuje się w realizację podstawy programowej z geografii, biologii, fizyki i edukacji dla bezpieczeństwa.
„Park przyszłości – jak produkować i oszczędzać energię” – zajęcia dla uczniów szkół podstawowych, klas IV-VIII, prowadzone w parku miejskim. Celem zajęć jest poznanie możliwości wykorzystania odnawialnych źródeł energii w parku, wskazanie rozwiązań związanych z transformacją energetyczną. Uczniowie pracują w grupach metodą projektu. Atrakcyjność zajęć polega na prowadzeniu badań terenowych, mających na celu poszukiwanie różnych źródeł energii odnawialnej, które można wykorzystać w parku. Poruszana tematyka wpisuje się w realizację podstawy programowej z geografii, biologii, fizyki i edukacji dla bezpieczeństwa.
„Park przyszłości z energią odnawialną” – zajęcia dla uczniów szkół ponadpodstawowych, klas I-V, prowadzone w parku miejskim. Podczas zajęć uczniowie poznają znaczenie transformacji energetycznej, proponują rozwiązania energetyczne w parku miejskim, analizują wpływ energetyki na środowisko. Praca uczniów przebiega metodą mini projektów. Grupy otrzymują mapę parku i projektują rozwiązania energetyczne, wykorzystując odnawialne źródła, opisują ich działanie oraz sposoby oszczędzania energii w parku. Poruszana tematyka zajęć wpisuje się w realizację podstawy programowej
z geografii, biologii i fizyki.
„Park na 3E – ekonomia, energia, ekologia” – zajęcia dla dorosłych, prowadzone w parku miejskim. Celem zajęć jest poznanie znaczenia transformacji energetycznej, projektowanie rozwiązań energetyczne w parku miejskim, analiza wpływu energetyki na środowisko, wskazywanie aspektów ekonomicznych transformacji energetycznej. Atrakcyjność zajęć podnosi praca metodą projektu edukacyjnego oraz możliwość zgłoszenia propozycji wykorzystania energii odnawialnej w parku władzom lokalnym.
„Mali detektywi energii – szukamy mocy słońca i wiatru” – zajęcia dla uczniów szkół podstawowych, klas I-III prowadzone na terenach zielonych wokół szkoły, w parku, na skwerze. Celem zajęć jest zapoznanie ze źródłami energii odnawialnej, która jest bezpieczniejsza dla środowiska, obserwacja działanie wiatru i słońca w terenie, wykonywanie prostych doświadczeń, kształtowanie postaw dbałości o środowisko. Atrakcyjność zajęć podnoszą: doświadczenia i eksperymenty oraz zabawy ruchowe. Zajęcia są zgodne z realizacją podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej I etap edukacyjny klasy 1-3 edukacja wczesnoszkolna.
„Misja – Ratownicy Czystej Mocy” – zajęcia dla uczniów szkół podstawowych, klas I-III prowadzone na terenach zielonych wokół szkoły, w parku, na skwerze. Celem zajęć jest zapoznanie ze źródłami energii odnawialnej, obserwacja działanie wiatru i słońca
w terenie, wykonywanie prostych doświadczeń, kształtowanie postaw dbałości
o środowisko poprzez oszczędzanie energii. Atrakcyjność zajęć podnoszą: zastosowanie gry terenowej, eksperymentu i obserwacji. Zajęcia są zgodne z realizacją podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej I etap edukacyjny klasy 1-3 edukacja wczesnoszkolna.
5-godzinne zajęcia terenowe dotyczące transformacji energetycznej
„Energia z odpadów – czy śmieci mogą stać się paliwem?” – zajęcia dla uczniów szkół ponadpodstawowych, klas I-V, prowadzone w Regionalny Zakład Utylizacji Odpadów Komunalnych w Machnaczu. Podczas zajęć uczniowie poznają działanie biogazowni
i elektrociepłowni, opisują proces produkcji biogazu, analizują przemiany energii
w instalacjach energetycznych, oceniają znaczenie odnawialnych źródeł energii dla gospodarki. Poprzez bezpośrednie poznanie biogazowni mają możliwość określenia zalet technologii, możliwych zagrożeń oraz wpływu na środowisko. Poruszana tematyka zajęć wpisuje się w realizację podstawy programowej z geografii, biologii, fizyki i chemii.
„Energia z odpadów – transformacja w praktyce” – zajęcia dla dorosłych, prowadzone w Regionalny Zakład Utylizacji Odpadów Komunalnych w Machnaczu. Podczas zajęć uczestnicy analizują łańcuch transformacji energii (odpad → gaz → prąd/ciepło) oraz oceniają wpływ lokalnego zakładu na bezpieczeństwo energetyczne regionu. Bezpośrednia obserwacja w zakładzie utylizacji odpadów kształtuje postawę odpowiedzialnego konsumenta oraz świadomość znaczenia selektywnej zbiórki dla efektywności energetycznej i ekonomicznej. Zastosowane metody: stacje zadaniowe, obserwacja kierowana, analiza SWOT wpływają na atrakcyjność zajęć.
2-godzinne zajęcia terenowe – Ochrona różnorodności biologicznej i funkcji ekosystemów.
Bioróżnorodność – ukryta sieć życia wokół nas – zajęcia dla osób dorosłych prowadzone
w parku, lesie lub na ścieżce edukacyjnej. Celem zajęć jest ukazanie bioróżnorodności i sieci powiązań między organizmami żywymi występującymi w otaczającym nas środowisku, zapoznanie z zagrożeniami bioróżnorodności ich analizą i zaproponowanie działań wspierających zachowanie bioróżnorodności. Atrakcyjność zajęć podnoszą metody aktywizujące uczestników – obserwacja terenowa, praca w grupach.
3-godzinne zajęcia terenowe – Ochrona różnorodności biologicznej i funkcji ekosystemów.
„Tereny i obiekty prawnie chronione – dlaczego je tworzymy?” – zajęcia dla uczniów szkół podstawowych, klas IV-VIII, prowadzone na terenie Gostynińsko Włocławskiego Parku Krajobrazowego. Celem zajęć jest rozpoznawanie i wyróżnianie cech ekosystemów, uzasadnianie konieczności ochrony różnorodności biologicznej, wykazywanie wpływu działalności człowieka na różnorodność biologiczną. Atrakcyjność zajęć podnoszą zastosowane metody pracy: obserwacja, działania praktyczne, pogadanka, gry i zabawy oraz środki i pomoce dydaktyczne: tablice edukacyjne, lornetki, mapy. Zajęcia realizowane są zgodnie z podstawą programową kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej klasy IV-VIII.
„Tereny i obiekty prawnie chronione – dlaczego tworzymy?” – zajęcia dla uczniów szkół podstawowych, klas I-III, prowadzone na terenie Gostynińsko Włocławskiego Parku Krajobrazowego. Celem zajęć jest nauka rozpoznawania roślin i zwierząt, poznanie zasad zachowania się w lesie, umiejętność określenia warstw lasu i zwierząt w nich żyjących, kształtowanie świadomości, jak ważne są formy ochrony przyrody w Polsce i jaki pożytek przynoszą zwierzęta środowisku. Atrakcyjność zajęć podnoszą zastosowane metody pracy: obserwacja, działania praktyczne, pogadanka, gry i zabawy oraz środki i pomoce dydaktyczne: tablice edukacyjne, lupy mapy, breloki. Zajęcia realizowane są zgodnie z podstawą programową kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej I etap edukacyjny klasy 1-3 edukacja wczesnoszkolna.
2-godzinne zajęcia terenowe – Ochrona wód i gospodarka wodna
„Mała kropla – wielkie znaczenie” – zajęcia dla uczniów szkół podstawowych, klas I-III, prowadzone przy zbiorniku wodnym w najbliższej okolicy. Celem zajęć jest poznanie zagrożeń środowiska przyrodniczego ze strony człowieka oraz zniszczeń, które powoduje człowiek, poznanie znaczenia wody dla życia. Prowadzenie obserwacji i prostych doświadczeń oraz zróżnicowanych środków dydaktycznych tj. tablice edukacyjne, zestaw do analizy właściwości wody, powoduje większe zaangażowanie uczniów i podnosi atrakcyjność zajęć.
„Hydroekspert – woda, znaczenie, zanieczyszczenia” – zajęcia dla uczniów szkół podstawowych, klas IV-VIII, prowadzone przy zbiorniku wodnym w najbliższej okolicy. Celem zajęć jest poznanie właściwości fizycznych i chemicznych wody oraz podstawowych zasad jej oszczędzania, interpretacja zjawisk i procesów zachodzących w otaczającym środowisku oraz ocena działalności człowieka w środowisku przyrodniczym. Atrakcyjność zajęć podnoszą: doświadczenia mające na celu badanie jakości wody z wykorzystaniem zestawu do analizy właściwości wody wykonywane w grupach uczniowskich. Zajęcia realizowane są zgodnie z podstawą programową kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej klasy IV-VIII.
„Czysta woda – nasze wspólne dobro. Jak chronić źródła i rzeki?” – zajęcia dla osób dorosłych prowadzone przy zbiorniku wodnym w najbliższej okolicy. Celem zajęć jest podniesienie świadomości ekologicznej dotyczącej zasobów wody. Uczestnicy samodzielnie przeprowadzą badanie jakościowe wody i dokonają jego analizy. Zastanowią się nad potencjalnymi źródłami zanieczyszczeń badanego zbiornika
i zastanowią się nad działaniami ograniczającymi ich zanieczyszczanie.
